Dwuwęglany i wapń – określanie poziomu substancji dializowanych

Dwuwęglany. Prawidłowy poziom dwuwęglanów we krwi wy­nosi od 22 do 29 milimoli na litr. Jeżeli jest niższy, oznacza to nad­miar kwasów we krwi. Kwasy są produktami ubocznymi przetwa­rzania pokarmu i tak jak inne uboczne produkty przemiany materii są usuwane z krwi przez zdrowe nerki. Gdy jednak nerki nie doma­gają, poziom kwasów wzrasta, a dwuwęglanów (są to naturalne za­sady występujące w organizmie) maleje. Jeśli taki stan się przedłu­ża, może się przyczyniać do niedożywienia organizmu, a przede wszystkim do spadku masy mięśniowej.

Niedożywienie jest powszechnym problemem u dializowanych pa­cjentów. Docelowy poziom dwuwęglanów powinien być w granicach normy, najlepiej w górnej granicy, to znaczy około 26 milimoli na litr lub powyżej. W odniesieniu do pacjentów podczas hemodializ ten do­celowy poziom dotyczy stanu po zakończeniu dializy.

Niewielkie przekroczenie tego poziomu dwuwęglanów może być ko­rzystne, powodując poprawę apetytu. Aby utrzymać kwasowość krwi w normie, płyn dializacyjny musi zawierać zasady (substancje będące przeciwieństwem kwasów). W płynie do hemodializ zasadami są zarówno dwuwęglany (w stężeniu 35 milimoli na litr), jak i octany w stężeniu 35 lub 40 miliomoli na litr. W płynie do dializ otrzewno­wych zasadami są zarówno dwuwęglany (w stężeniu 40 mmol/1), jak i mleczany w stężeniu 35 lub 40 miliomoli na litr. Zarówno octany, jak i mleczany są zmieniane w organizmie w dwuwęglany.

Poziom zasad w płynie dializacyjnym jest wyższy niż we krwi. Po­nieważ zasady są dializowane, przechodzą z płynu dializacyjnego do krwi pacjenta. We krwi zobojętniają one kwasy i utrzymują prawidło­wy poziom dwuwęglanów.

Wapń. Jest to pierwiastek wzmacniający kości. Jedną z funkcji ne­rek jest pomoc w utrzymaniu wapnia w kościach. U osoby chorej na niewydolność nerek wapń będzie się wydostawał z kości. Także jego poziom we krwi maleje.

Prawidłowy poziom wapnia we krwi wynosi od 2,1 do 2,6 milimola na litr. Wapń podlega dializowaniu, co oznacza, że można go podawać w płynie dializacyjnym.

Jego stężenie jest wyższe w płynie dializacyjnym niż we krwi i bę­dzie do niej przechodził podczas dializy.

Poziom wapnia w płynie dializacyjnym wynosi od 2,0 do 3,5 miliomola na litr. Lekarze różnią się między sobą w doborze poziomu wapnia w płynie dializacyjnym. Takie podejście ma swoje zalety. Większość pły­nów dializacyjnych umożliwia przedostawanie się wapnia do krwi. Jego docelowy poziom wynosi od 2,4 do 2,5 milimoli na litr. Ten poziom w górnym środkowym zakresie normy jest uznawany za lepszy dla pa­cjentów z niewydolnością nerek niż poziom wapnia w środku zakresu.

Jeżeli płyn dializacyjny nie dostarcza odpowiedniej ilości wapnia do osiągnięcia poziomu docelowego, może być konieczne doustne przyj­mowanie przez pacjenta leków z wapniem lub witaminy D.