Inne badania krwi

Pacjentom z niewydolnością nerek wykonuje się jeszcze dodatkowe ba­dania krwi podczas badania biochemicznego. Substancje oceniane w trakcie tych badań – hemoglobina, ferrytyna, cholesterol i parathor­mon – wszystkie są niedializowane. W przypadku niewydolności nerek poziom hemoglobiny mierzy się przy okazji każdego razem podczas ba­dania biochemicznego krwi. Poziom ferrytyny, chole­sterolu i parathormonu mierzy się zwykle co 3 miesiące lub rzadziej.

  1. Hemoglobina. Większość pacjentów z niewydolnością nerek cier­pi na niedokrwistość, co oznacza, że w ich krwi nie ma wystarczającej ilości substancji zwanej hemoglobiną. Hemoglobina pełni ważną funk­cję w organizmie, ponieważ przenosi tlen. Każda cześć ciała potrzebu­je stałych dostaw tlenu. Prawidłowy poziom hemoglobiny we krwi wynosi od 11 do 17 gramów na decylitr (g/dl). Jeżeli jest niższy niż 11 gramów na decylitr, oznacza to niedokrwistość. Bardzo skutecznym leczeniem niedokrwistości jest zastosowanie le­ku o nazwie erytropoetyna (EPO), podawanego we wstrzyknięciach raz na tydzień lub co 3 tygodnie. Pacjenci dializowani, nieleczeni EPO mo­gą mieć hemoglobinę na poziomie od 6 do 8 gramów na decylitr, czy­li bardzo niskim. Celem leczenia jest wzrost poziomu hemoglobiny do wartości od 11 do 12 gramów na decylitr.
  2. Ferrytyna. Aby erytropoetyna działała, w organi­zmie jest potrzebna odpowiednia ilość żelaza. Najlepszym wskaźni­kiem, jak wiele żelaza się w nim znajduje, jest badanie krwi mierzące ilość ferrytyny. Im więcej żelaza jest w organizmie, tym wyższy po­ziom ferrytyny we krwi; ogólnie – im wyższy poziom, tym lepiej. Aby leczenie EPO było skuteczne, ważne jest, by poziom ferrytyny wynosił co najmniej 200 mikrogramów na litr (mg/1). Prawidłowy po­ziom wynosi od 15 do 350 mikrogramów na litr, ale wartość 200 mi­krogramów na litr jest ogólnie uznawana za wystarczającą. W celu utrzymania poziomu powyżej 200 mikrogramów na litr wielu pacjen­tów musi przyjmować doustnie leki zawierające żelazo lub regularnie otrzymywać żelazo we wstrzyknięciach. W niektórych ośrodkach nefrologicznych podaje się pacjentom z niewydolnością nerek żelazo we wstrzyknięciach, niezależnie, czy są leczeni EPO, czy nie.
  3. Cholesterol. Jest to tłuszcz występujący we krwi. Jego wysoki po­ziom zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca lub udaru mózgu. Zgodnie z obecnymi zaleceniami cholesterol powinien wynosić poni­żej 5 milimoli na litr. Jeżeli jest wysoki, u niektórych pacjentów moż­na go obniżyć poprzez zmianę. Mimo wszystko w wielu przypadkach potrzebne jest podawanie leków z grupy statyn w celu kontroli pozio­mu cholesterolu.
  4. Parathormon. Jest to hormon (przekaźnik chemiczny) wytwarza­ny przez przy tarczyce – cztery gruczoły z przodu szyi. Te gruczoły są zbyt małe, by je zobaczyć lub poczuć. U osoby chorej na niewydolność nerek jest zwykle niski poziom wapnia i/lub wysoki poziom fosforu przez długi czas, wówczas przytarczyce rozrastają się i wytwarzają zbyt wiele parathormonu. Ważne jest regularne wykonywanie pomia­rów poziomu parathormonu we krwi pacjentów z niewydolnością ne­rek, ponieważ wyniki badań mogą dostarczyć informacji o stanie kości. Ilość parathormonu we krwi jest najlepszym długoterminowym wskaź­nikiem, jak wiele uszkodzeń kości spowodowała niewydolność nerek. Różne ośrodki nefrologiczne stosują różne badania oceniające poziom parathormonu i różni lekarze prezentują różne poglądy na jego wartość docelową. Prawidłowe wartości powinny się zawierać między 1,2 a 4,2 pikomola na litr. Większość lekarzy się zgadza, że poziom parathormo­nu niższy niż dwukrotność górnej granicy normy (tj. poniżej 10 mmol/1) można uznać za zadowalający. Podobnie jak poziom fosforu, często trudno osiągnąć prawidłowy poziom parathormonu u pacjentów z nie­wydolnością nerek.