Wiadomości ogólne

Jedną z dwu podstawowych funkcji nerek jest usuwanie nadmiaru wo­dy z organizmu. Woda trafia do organizmu z napojami i pokarmem bo­gatym w płyn, na przykład takim jak zupy, galaretki czy lody. Usuwa­jąc jej nadmiar, nerki sprawują kontrolę nad tak zwanym bilansem płynowym, czyli zachowaniem równowagi płynowej ustroju. Do zro­zumienia tego tematu przyda się odrobina wiedzy o budowie ciała człowieka.

  • Ciało i płyn

Ciało człowieka jest zbudowane z dwóch głównych składników: czę­ści stałej i części płynnej. Część stałą stanowią kości, mięśnie i tłuszcz. Większość części płynnej jest po prostu wodą, tak jak woda we krwi, moczu czy ślinie. Mężczyźni są zbudowani w około 60 procentach z płynu i w 40 procentach z części stałej, podczas gdy ciało kobiet, ma­jących więcej tłuszczu niż mężczyźni, składa się w 55 procentach z płynu i 45 procentach z części stałej.

Najprostszym sposobem pomiaru zmian w ilości płynu jest zważenie się. Jak wiadomo, 1 litr wody waży 1 kilogram. Dlatego po wypiciu li­tra wody waży się więcej o kilogram.

Określenie to dotyczy wagi ciała, jaką lekarze uważają za najlepszą dla danego pacjenta. Zmienia się ona zależnie od ilości płynu w organi­zmie. Prawidłowo u mężczyzn płyn powinien stanowić 60 procent wa­gi ciała, a u kobiet 55 procent. Docelowa waga ciała pacjentów nefrologicznych może się zmieniać zależnie od wzrostu lub spadku wagi części stałej. Waga części stałej wzrasta u osoby jedzącej zbyt wiele, lub się zmniejsza z powodu odchudzania lub choroby. Waga ciała tak­że się zmienia zależnie od ilości płynu w organizmie. Kiedy człowiek ma zbyt dużo wody (jest przeciążony płynami), waży więcej. Waga do­celowa zatem to ta optymalna, kiedy człowiek nie jest „mokry” (prze­ciążony płynami) ani „suchy” (odwodniony). Czasami nazywa się ja suchą wagą lub idealną.

Określenie ilości wody w organizmie jest trudne. W praktyce pacjen­ci mogą się nauczyć „czuć”, kiedy osiągną swoją wagę docelową.