Zapalenie otrzewnej (peritonitis)

Zapalenie otrzewnej zwykle jest spowodowane przez jedną z dwóch bak­terii (gronkowca naskórkowego – Staphylococcus epidermidis i gronkowca złocistego – Staphylococcus aureus). Rzadkie ale bardzo ciężkie zapalenia otrzewnej u pacjentów na dializach otrzewnowych są wywoła­ne przez grzyby (zwykle z rodzaju drożdżaków, Candida albicans).

Najczęstszą przyczyną zapalenia otrzewnej jest to, że pacjenci na dializach otrzewnowych dotykają połączenia pomiędzy pojemnikiem z płynem dializacyjnym i cewnikiem. Jednakże, nawet jeżeli wymiany płynu dializacyjnego są wykonywane w nienagannej czystości, zakaże­nie może dostać się ze świata zewnętrznego do jamy brzusznej poprzez cewnik. Pacjenci w trakcie dializ otrzewnowych powinni spodziewać się średnio mniej niż jednego zapalenia otrzewnej w trakcie 2 lat lecze­nia – czyli nie są one bardzo częste. Niektórzy pacjenci nigdy nie będą mieli zapalenia otrzewnej. Pacjenci na ADO rzadziej chorują na zapa­lenie otrzewnej niż pacjenci na CADO, prawdopodobnie dlatego, że potrzebują mniej podłączeń do cewnika dializacyjnego.

Pacjenci będą wiedzieli, kiedy zachorują na zapalenie otrzewnej, po­nieważ wypływający z jamy brzusznej płyn dializacyjny będzie mętny. Prawidłowo płyn jest przejrzysty i wygląda trochę jak białe wino. Pa­cjenci skarżą się także – ale nie zawsze – na ból brzucha i gorączkę. Le­czenie jest proste i skuteczne – zwykle jeden lub więcej antybiotyków w formie doustnej i jako dodatek do świeżego płynu dializacyjnego. Pa­cjenci po odpowiednim przeszkoleniu leczą zapalenie otrzewnej sami.

W czasie zapalenia otrzewnej nie wykonuje się przeszczepienia nerki, nawet jeśli jest dostępna odpowiednia nerka. Dlatego że leki, jakie są po­dawane po przeszczepieniu zapobiegające odrzuceniu przeszczepu, mogą pogarszać przebieg zapalenia otrzewnej. Są to leki na­zywane immunosupresyjnymi, które sprawiają, że dla układu odpornościowego trudniejsze staje się zwalczenie każdego rodzaju najeźdźcy (włączając zarazki i przeszczepioną nerkę).

Czasami pacjent może zachorować na kilka zapaleń otrzewnej pod rząd. Wtedy lekarz może zdecydować o natychmiastowym, operacyj­nym usunięciu cewnika. W trakcie tej samej operacji wszczepiony zostaje nowy cewnik. Ewentualnie lekarze decydują się na usunięcie starego cewnika i pozostawienie brzucha „w spokoju” – przez nieuży­wanie go do dializ otrzewnowych przez 4—6 tygodni. Po tym okresie nowy cewnik zostanie wszczepiony w trakcie drugiej operacji. Zwykle w trakcie przerwy pacjent będzie potrzebował hemodializ, zanim zo­staną wznowione dializy otrzewnowe.

Jeżeli zapalenie otrzewnej jest wywołane przez grzyby takie jak Candida, leczone będzie natychmiastowym usunięciem cewnika w trakcie zabiegu operacyjnego. Leki nie są skuteczne w leczeniu zakażenia grzy­biczego, problem zmniejsza się, jeżeli zostanie usunięte źródło infekcji – cewnik. W późniejszym okresie cewnik może być wszczepiony. Pacjen­ci, którzy przebyli bardzo ciężkie zapalenie otrzewnej, mogą uznać, że dializy otrzewnowe nie są dla nich odpowiednie. Zatem mogą je zmienić na hemodializy jako długotrwałe leczenie ich niewydolności nerek.