Jak się leczy nerkową chorobę kości

Konieczne może być leczenie wszystkich trzech głównych przyczyn tej choroby. Wszyscy pacjenci z niewydolnością nerek, zarówno ci przed dializami, podczas nich, jak i po przeszczepieniu nerki, mają w jakimś stopniu nerkową chorobę kości. Większość będzie potrzebo­wała leczenia. W takim przypadku są trzy sposoby postępowania:

  1. Podwyższenie poziomu wapnia. Pacjenci dializowani mogą otrzy­mać trochę dodatkowego wapnia z płynu dializacyjnego, w którym jest więcej wapnia niż we krwi. Wapń przepływa z roztworu o większym stężeniu (płyn dializacyjny) do roztworu o mniejszym stężeniu (krew) w procesie zwanym dyfuzją. Dla większości pacjentów z niewydolnością nerek do­datkowy wapń z dializ jest niewystarczający. Potrzebują go także w po­staci leku – najczęściej jest to węglan wapniowy, rzadziej glukonian wapniowy (zależy to od metody leczenia przyjętej w danym ośrodku nefrologicznym). Aby osiągnąć długotrwałą poprawę stanu kości, może być konieczne codzienne przyjmowanie leków zawierających wapń. Mimo że głównym celem tego leczenia jest obniżenie poziomu fos­foru, powoduje ono także wzrost poziomu wapnia we krwi. Poziom te­go ostatniego wzrasta też po podaniu witaminy D. Poziom fosforu na­tomiast jest skutecznie obniżany, gdy wapń jest w górnej granicy normy. Dlatego docelowy poziom wapnia o osoby z niewydolnością nerek powinien wynosić od 2,4 do 2,5 milimola na litr (prawidłowy za­kres 2,1-2,6 mmol/1). Powinien on być trwale utrzymywany u pacjen­tów dializowanych otrzewnowo i oczekujących na hemodializę.
  2. Obniżenie poziomu fosforu. Podczas dializ fosfor jest usuwany z krwi, ale niewystarczająco skutecznie. Dlatego większość pacjentów potrzebuje dalszego leczenia, by obniżyć jego poziom. W tym celu po­daje się leki wiążące fosfor. Najpowszechniej stosowany jest węglan wapniowy. Wodorotlenek glinowy również wiąże fosfor, ale jest rzad­ko stosowany. Niektórym pacjentom proponuje się jeszcze inny lek – sevelamer (alternatywny dla węglanu wapniowego). Aby był skuteczny, każdy lek wiążący fosfor trzeba przyjąć przed jedzeniem i nie razem z preparatami żelaza. Jeśli łączne działanie dializ i leków wiążących fosfor nie wystarczy, by odpowiednio obniżyć jego poziom u pacjenta, może być konieczne zwiększenie liczby dializ lub zmiana diety na zawierającą mniej boga­tych w ten pierwiastek pokarmów, albo trzeba skorzy­stać z obydwu sposobów. Nawet kontrolowany poziom fosforu u pa­cjentów z niewydolnością nerek rzadko powraca do prawidłowej wartości: 0,75 do 1,4 milimola na litr. Docelowy powinien być poniżej normy, a więc mniejszy niż 1,8 milimola na litr, a najlepiej mniejszy niż 1,6 milimola na litr. Powinien on być trwale utrzymywany u pa­cjentów dializowanych otrzewnowo i oczekujących na hemodializę. Trudno to osiągnąć.
  3. Podwyższenie poziomu witaminy D. Niektórym pacjentom ner­kowa choroba kości może przysparzać problemów nawet wtedy, gdy poziom wapnia i fosforu we krwi jest pod kontrolą. Potrzebne będzie le­czenie preparatami witaminy D. Najpowszechniej stosowany jest alfakalcydiol. Leczenie witaminą D działa na dwa sposoby: likwiduje jej niedobór i zwiększa poziom wapnia we krwi. Pacjenci dializowani otrzewnowo otrzymują witaminę D w tabletkach, hemodializowani otrzymują ją zarówno w postaci tabletek, jak i wstrzyknięć podczas dializ.