Odrzucenie ostre

Określenie „ostre” oznacza krótki czas, szybkie pojawienie się odrzu­cania i konieczność natychmiastowego podjęcia działania. Odrzucanie ostre może wystąpić w ciągu pierwszych kilku miesięcy (szczególnie w ciągu pierwszych kilku tygodni) po przeszczepie. Jest ono po­wszechne – około 40 procent pacjentów go doświadcza w pierwszym roku po operacji. Jeżeli odrzucanie to nie pojawi się w ciągu roku od operacji, jest mało prawdopodobne, aby wystąpiło, tak długo, jak pa­cjent będzie prawidłowo przyjmował leki immunosupresyjne – inaczej może ono się zdarzyć w każdej chwili. Dlatego takie ważne jest stałe przyjmowanie leków zgodne z zaleceniem lekarskim.

Odrzucanie ostre może powodować ból i gorączkę, ale zwykle nie wywołuje żadnych objawów. Lekarze podejrzewają, że u pacjenta ono wystąpiło, jeżeli poziom kreatyniny we krwi nie maleje po przeszcze­pie lub zacznie maleć, a potem pozostaje stały lub ponownie wzrasta. Odrzucanie nie jest jedyną przyczyną problemów z utrzymaniem właś­ciwego poziomu kreatyniny we krwi, po przeszczepie, i zwykle naj­pierw szuka się innych „sprawców”.

  1. Badania. Lekarze mają ich wiele do wyboru, ale na ogół korzysta­ją z kilku podstawowych Należy do nich badanie ultradźwiękowe. Pokaże ono, czy moczowód pacjenta (przewód, któ­rym spływa mocz z nerki do pęcherza) nie jest zablokowany. Inne możliwości sprawdzenia przeszczepu stwarza badanie izotopowe i badanie Dopplera. Obydwa te badania wykażą, czy są jakieś pro­blemy z zaopatrzeniem nowej nerki w krew. Jedynym sposobem uzyskania pewności, że przeszczepiona ner­ka nie jest odrzucana, jest wykonanie biopsji. W przypadku pacjentów z przeszczepioną nerką wykonuje się dwie lub więcej biopsji w ciągu kilku tygodni po operacji. Biopsja nerki jest procedurą inwazyjną i z jej wykonaniem jest związane pewne ryzyko.
  2. Leczenie. Jeśli biopsja wykaże oznaki odrzucania, zwykle pacjent będzie otrzymywał duże dawki steroidów, prednizolonu lub metylprednizolonu. Leki te podaje się doustnie lub w dożylnych wstrzyknięciach raz dziennie przez 3 dni. Takie krótkie kursy du­żych dawek leczenia są nazywane „pulsami”. Bardzo często podawanie steroidów w ten właśnie sposób „wycisza” proces odrzuca­nia i poziom kreatyniny we krwi zaczyna maleć. U niektórych pa­cjentów trzeba niekiedy zastosować dwie serie leczenia takimi (lub podobnymi) lekami. Jeśli „pulsy” prednizolonu lub metylprednizolonu nie działają, są inne opcje. Na przykład steroidy mogą zo­stać zmienione na nieco silniejsze leki. Może to być takrolimus za­stępujący obecnie cyklosporynę. Ewentualnie można podawać pacjentowi przez 5-10 dni serię dożylnych wstrzyknięć globuliny antylimfocytarnej (ALG), globuliny antyty-mocytarnej (ATG) lub przeciwciała przeciwko kompleksowi CD3 limfocytów T OKT3. Takie leczenie prawie zawsze jest skuteczne i proces odrzucania mija. Wszystkie te leki powodują dosyć groźne skutki uboczne, szczególnie OKT3, który może wywoływać gorączkę, biegunkę, bóle kostno-stawowe, świszczący oddech, skrócenie oddechu spo­wodowane obecnością płynu w płucach (obrzęk płuc).