Zgodność tkankowa

Zasada dopasowywania rodzajów tkanek jest podobna do dopasowy­wania grup krwi. Potencjalny dawca nerki jest wybierany na podstawie badania krwi zwanego typowaniem tkankowym.

Rodzaj tkanki jest wrodzonym zbiorem cech (antygenów) na po­wierzchni większości komórek. Pozostają one takie same przez całe życie. Każdy człowiek ma tylko jeden rodzaj tkanki (tak jak tylko jed­ną grupę krwi), ale rodzaj tkanki składa się z sześciu różnych rodza­jów cech.

Są trzy główne rodzaje cech tkankowych zwane A, B i DR. Każda osoba ma po dwie z nich (po jednej od każdego rodzica) – razem skła­dają się na cały typ tkankowy. Wytworzenie typu jest skomplikowane, ponieważ jest wiele różnych rodzajów cech A, B i DR. Faktycznie jest 20 lub więcej różnych wersji cech A, B i DR. Oznacza to dziesiąt­ki różnych możliwych typów tkankowych. Na przykład typ tkankowy może wyglądać tak: A1/A2, B7/B8, DR2/DR3.

Ponieważ jest wiele możliwych typów tkankowych, ich dopasowy­wanie jest nieco bardziej skomplikowane niż dopasowywanie grup krwi. Im więcej z nich jest takich samych dla pacjenta i dawcy nerki, tym większe szanse, że przeszczepiona nerka będzie pracowała.

Ze względu na dużą liczbę możliwych typów tkankowych bardzo rzadko można dokładnie dopasować pacjenta i dawcę (tak zwane sześć na sześć lub dopasowanie „full-house”; w Polsce zdarza się to z częstością 0,3%). Większość ośrodków transplantacyjnych proponu­je przeszczepienie, jeżeli pacjent i dawca mają trzy lub więcej wspól­nych cech z sześciu i co najmniej jedną dopasowaną DR. W warun­kach typowania tkankowego ważniejsza jest zgodność cech DR niż A lub B. Dlatego przeszczepienie może być rozpatrywane w następu­jącej sytuacji:

W tym przykładzie cechy Al, B7 i DR2 są takie same. To może być nazwane trzy z sześciu, włączając jedno DR.

Im więcej zgodnych cech, tym lepiej. Dlatego sześć z sześciu jest lepsze niż trzy z sześciu. Im lepsze dopasowanie, tym bardziej prawdo­podobne, że organizm przyjmie nerkę jak swoją własną i nie będzie próbował jej odrzucić.

Niestety, nie można zagwarantować, nawet jeżeli jest zgodne sześć z sześciu, że nie będzie odrzucenia. Dzieje się tak dlatego, że grupy krwi i cechy typów tkankowych charakterystyczne dla powierzchni komórek. Są również inne cechy, wciąż nierozpoznane. Typowanie tkankowe jest mniej ważne w przypadku przeszczepów od żywego dawcy, gdzie do­pasowanie jeden z sześciu może być zadowalające.