Pojęcia od A do C

ADO skrót oznaczający automatyczną dializę otrzewnową. Jest to rodzaj dializy otrzewnowej, w której stosuje się aparat do odprowadzania płynu dializacyjne­go od pacjenta i wymianie go na świeży roztwór. ADO zwykle wykonuje się w nocy, kiedy pacjent śpi.

Albumina rodzaj białka występującego we krwi. Jej niski poziom może wynikać z niedożywienia.

Alfa-bioker rodzaj leku przeciwnadciśnieniowego – na przykład doksazosyna lub terazosyna.

Alfakalcydiol suplement witaminy D.

ALG skrót oznaczający globulinę antylimfocytarną, silny lek przeciwko odrzucaniu przeszczepionej nerki.

Aminokwasy substancje, z których są zbudowane białka.

Angiografia rodzaj badania rentgenowskiego, w którym stosuje się specjalny barw­nik (kontrast) do pokazania naczyń krwionośnych. Barwnik jest podawany przez cewnik umieszczony w pachwinie i dochodzący do nerek.

Antagonista AT2 rodzaj leku przeciwnadciśnieniowego, który może pogarszać czynność nerek, chociaż może być w niektórych sytuacjach przydatny.

Antagoniści wapnia rodzaj leków przeciwnadciśnieniowych, które mogą powodo­wać obrzęk wokół kostek. Przykładami są amlodypina i nifedypina.

Antybiotyki grupa leków stosowanych do leczenia zakażeń wywołanych przez bak­terie.

Antygen rodzaj białka występującego na zewnętrznej powierzchni wszystkich ko­mórek ciała człowieka. Antygeny występują w roli „przyjaznej twarzy” dla ko­mórek. Prawidłowo układ odpornościowy rozpoznaje „przyjazną twarz” na wła­snych komórkach, nie atakuje ich i nie odrzuca.

Aparat do dializ aparat stosowany do wykonania hemodializy. Zawiera on dializa­tor, który filtruje krew pacjenta. Aparat pomaga przepompować krew pacjenta przez dializator i monitoruje przebieg dializy.

ATG skrót oznaczający globulinę antytymocytarną, silny lek przeciwko odrzucaniu przeszczepionej nerki.

Azatiopryna lek immunosupresyjny zapobiegający odrzucaniu przeszczepionej nerki.

Badania czynności wątroby badania krwi, na podstawie których ocenia się, jak pra­cuje wątroba. Należą one do badań biochemicznych krwi. Niektóre osoby z nie­wydolnością nerek mają także problemy z wątrobą.

Badanie biochemiczne krwi badanie, na które składa się pomiar poziomu różnych substancji we krwi. Do substancji, których poziom się mierzy u osób z niewy­dolnością nerek, należą: sód, potas, glukoza, mocznik, kreatynina, dwuwęglany, wapń, fosfor i albumina.

Badanie Dopplera rodzaj badania ultradźwiękowego, które dostarcza informacji o przepływie krwi w naczyniach krwionośnych.

Badanie elektrokardiograficzne serca badanie będące zapisem elektrycznej aktyw­ności serca w postaci elektrokardiogramu (EKG).

Badanie izotopowe metoda uzyskania obrazu wnętrza ciała, zwana także scyntygra­fią. Małą ilość substancji radioaktywnej podaje się doustnie lub dożylnie. Sub­stancja ta gromadzi się w wybranych częściach ciała, którym następnie specjal­ny aparat robi zdjęcia.

Badanie ultradźwiękowe metoda uzyskiwania obrazów narządów wewnętrznych, na przykład nerek (ale też nienarodzonego dziecka) przy użyciu fal dźwięko­wych. Przyrząd wysyłający fale dźwiękowe trzyma się naprzeciwko ciała oso­by badanej. Fale dźwiękowe powodują echa, które skaner wychwytuje i prze­twarza na obraz.

Badanie równowagi otrzewnej pomiar tempa, w jakim toksyny przechodzą z krwi do płynu dializacyjnego podczas dializy otrzewnowej. Pacjenci są określani ja­ko „szybko transportujący” (jeśli toksyny przepływają szybko) lub „wolno transportujący” (jeśli przepływają wolniej). Badanie to stosuje się do oceny ro­dzaju dializy otrzewnowej najodpowiedniejszej dla danego pacjenta.

Bakterie rodzaj zarazków. Jest to mikroskopijnej wielkości jednokomórkowy orga­nizm zdolny do niezależnego życia. Większość jest nieszkodliwa, ale niektóre wywołują choroby.

Beta-blokery leki zwalniają czynność serca i obniżają ciśnienie krwi. Przykładami są atenolol, bisoprolol, metoprolol i propranolol.

Białka chemiczne składniki ciała ludzkiego, zbudowane z aminokwasów. Orga­nizm potrzebuje dostarczenia białka w pożywieniu, by mógł budować mięśnie i dokonywać napraw.

Biopsja badanie wymagające pobrania małego kawałka narządu lub tkanki ciała i zbadania go pod mikroskopem. Biopsję nerki wykonuje się w celu ustalenia przyczyny niewydolności nerek. Badanie to ma też na celu sprawdzenie, czy przeszczepiona nerka nie jest odrzucana.

Biorca w kontekście przeszczepienia oznacza osobę, która otrzymała narząd od in­nej osoby (dawcy).

Błona cienka, podobna do skóry warstwa tkanki, jakby kawałek folii. Otrzewna jest naturalną błoną używaną jako błona dializacyjna w dializie otrzewnowej. W he­modializie błoną dializacyjną jest plastikowa błona we wnętrzu dializatora.

Błona dializacyjna cienka warstwa tkanki lub plastiku z wieloma maleńkimi otwo­rami, przez którą odbywa się proces dializy. W dializie otrzewnowej otrzewna pacjenta stanowi błonę dializacyjną. W hemodializie stosuje się błonę dializa­cyjną wykonaną z plastiku. W obydwu przypadkach błona ta oddziela płyn dia­lizacyjny od krwi (płyn ten jest trujący, jeśli dostanie się bezpośrednio do krwi). Maleńkie otworki w błonie powodują, że jest ona pólprzepuszczalna, pozwala­jąc wodzie i różnym substancjom przez nią przepływać.

CADO skrót oznaczający ciągłe ambulatoryjne dializy otrzewnowe. Jest to ciągła forma dializ otrzewnowych, w których pacjenci wykonują własnoręcznie wy­mianę płynu dializacyjnego. Płyn zmienia się na ogół cztery razy dziennie i po­zostawia wewnątrz ciała pacjenta na noc.

Candida albicans grzyb powodujący niekiedy zapalenie otrzewnej u pacjentów dia­lizowanych otrzewnowo.

Cewka moczowa przewód, którym mocz wypływa z pęcherza moczowego na ze­wnątrz ciała.

Cewnik do dializy otrzewnowej plastikowa rurka, przez którą jest podawany płyn do dializy otrzewnowej i przez który jest usuwany z jamy otrzewnej. Cewnik ma długość około 30 centymetrów i jest grubości ołówka. Aby go na stałe wszcze­pić, wykonuje się niewielki zabieg chirurgiczny.

Cewnik giętka plastikowa rurka używana do dostania się do wnętrza ciała. Cewnik jest jedną z form dostępu naczyniowego u pacjentów leczonych hemodializą. U pacjentów dializowanych otrzewnowo cewnik umożliwia wprowadzanie pły­nu i usuwanie go z jamy otrzewnej. Może także być stosowany do usuwania mo­czu z pęcherza moczowego.

Cewnik hemodializacyjny plastikowa rurka stosowana do uzyskania dostępu naczyniowego do strumienia krwi dla hemodializy.

Cewnik moczowy plastikowy przewód wprowadzony do pęcherza moczowego w celu usunięcia moczu.

Cholesterol tłuszcz (lipid), który jest głównym składnikiem ognisk miażdżycowych.

Choroba naczyń nerkowych miażdżyca naczyń krwionośnych zaopatrujących nerki w krew. Choroba naczyń nerkowych jest częstą przyczyną niewydolności nerek u starszych pacjentów.

Ciśnienie krwi (tętnicze) ciśnienie, jakie krew wywiera na ściany tętnic, kiedy przez nie przepływa. Pomiar ciśnienia składa się z dwóch liczb. Pierwsza oznacza skurczowe ciśnienie krwi, druga – rozkurczowe. Prawidłowe ciśnienie tętnicze dla większości ludzi wynosi 130/80 lub poniżej. Jedną z funkcji nerek jest po­moc w kontroli ciśnienia krwi. W niewydolności nerek ciśnienie tętnicze jest na ogół podwyższone.

CMV skrót oznaczający wirusa cytomegalii.

Cukrzyca choroba wywołana zbyt wysokim poziomem cukru we krwi. Niezależnie, czy jest leczona insuliną we wstrzyknięciach, lekami przyjmowanymi doustnie, czy dietą, może powodować niewydolność nerek, która zdarza się często u ludzi chorujących na cukrzycę dłużej niż 10 lat.

Cyklosporyna lek immunosupresyjny stosowany do zapobiegania odrzucaniu przeszczepionej nerki.