Badania oceniające zdolność usuwania mocznika

Dodatkowo w badaniach krwi oceniających pracę nerek stosuje się „te­sty usuwania mocznika lub kreatyniny” . Uwzględnia się w nich zależność ilości mocznika lub kreatyniny we krwi od masy mięśniowej pacjenta i boga­tej w mięso diety. W niektórych sytuacjach wyniki tych badań mogą być bardziej miarodajne w ocenie ciężkości choroby nerek niż pomiar stężenia mocznika lub kreatyniny we krwi.

Badanie stosowane do pomiaru usuwania mocznika nazywa się kine­tycznym modelowaniem mocznika. Ilość usuniętego mocznika wyraża się jako wskaźnik Kt/V.

Klirens kreatyniny wyraża się w mililitrach na minutę (ml/min) łub litrach na dzień (1/d) lub tydzień (1/tydz.).

  • Prawidłowy klirens kreatyniny wynosi około 100 mililitrów na minutę, 150 litrów na dzień lub 1000 litrów na tydzień.

Krew zdrowej osoby jest filtrowana 30 razy dziennie, przy założeniu że każdy człowiek ma 5 litrów krwi. Podczas badania krwi mierzy się poziom toksyn w niej pozostających. Im mniej we krwi mocznika lub kreatyniny, tym lepiej. Duża ilość świadczy o złej pracy nerek (dializy lub przeszczepu). Przeciwnie niż dla mocznika i kreatyniny jest z po­miarem eGFR. Mała wartość wskazuje na złą pracę nerek, dlatego że klirensy (czy eGFR) określają ilość toksyn usuniętą z krwi. Im większa wartość klirensu, tym lepiej. Mała wartość wskazuje na złą czynność nerek (dializ lub przeszczepu).

Kiedy stężenie kreatyniny we krwi jest mniejsze niż 600 mikromoli na litr (po rozpoczęciu się schyłkowej niewydolności nerek), klirens kreaty­niny jest poniżej 5 mililitrów na minutę (około 5 procent prawidłowego).

Dializy umożliwiają osiągnięcie klirensu około 5 mililitrów na minu­tę (około 5 procent prawidłowego). Kiedy pacjent rozpoczyna dializy, wspólne działanie nerek i dializ daje około 10 procent tego, co mogą zrobić dwie zdrowe nerki. Z tego powodu pacjenci z niewydolnością nerek rzadko czują się idealnie dobrze podczas dializ. Ani dializy otrzewnowe, ani hemodializy nie są wystarczająco skuteczne w usuwa­niu toksyn.